Sparen maakt mensen arm

Wie spaart, doet dat meestal voor de veiligheid. Geen risico op verlies, en het bedrag op de rekening wordt elke dag een beetje meer. Wat veel mensen niet doorhebben, is dat je met sparen op de lange termijn juist verlies lijdt. Inflatie is de grote vijand van iedereen met vermogen.

De mens is sterk gemotiveerd door angst. Angst bij beleggen, want bij de gedachte om 10% van je vermogen ineens te verliezen, slaan veel mensen dicht. Sparen dan maar. Wat zij niet weten, is dat je door te sparen over een aantal jaar met zekerheid diezelfde 10% verliest. Het is als de bekende metafoor van de kikker in langzaam kokend water. Verhoog je de temperatuur in één keer, dan springt hij eruit, en terecht. Maar voer je de temperatuur heel langzaam op, dan blijft hij zitten tot hij gekookt is. Spaarders zijn vaak zulke kokende kikkers, zonder dat ze het zelf doorhebben.

Hoe werkt inflatie, en waarom worden rijke spaarders arm?

Inflatie is de stijging van het algemene prijspeil. Neem een mandje boodschappen: wat je daarvoor vandaag afrekent, kost volgend jaar iets meer. In Nederland lag de inflatie de afgelopen tien jaar tegen de drie procent per jaar. In de eerste helft van 2026 lag de inflatie gemiddeld net iets onder de 3%. Niets bijzonders aan de hand, zou je denken.

Maar pas op. Kijk je niet één jaar vooruit maar tien, dan ziet het er opeens heel anders uit. Bij 3% inflatie is je geld over tien jaar nog maar zo’n 74% van zijn koopkracht waard. Dat mandje boodschappen van €100 kost dan €134. Je saldo op de bank verandert niet, maar wat je ermee kunt kopen, is elk jaar minder.

Tegenover die inflatie staat je spaarrente. En daar wordt het pijnlijk. De drie grote banken boden zomer 2026 rentes aan van niet hoger dan 1,50% op een vrij opneembare spaarrekening. Zelfs in het gunstigste geval krijg je dus 1,50% rente, terwijl de prijzen met ongeveer 3% stijgen. Per saldo verlies je zo op zijn minst zo’n 1,5% aan koopkracht. Per jaar. Gegarandeerd.

Benieuwd wat dit voor jouw spaargeld betekent? Bereken hoe snel inflatie jouw spaargeld opeet.

Veel vermogen = veel verlies

Inflatie en spaarrentes worden uitgedrukt in percentages. Heb je €1.000 spaargeld, dan gaat het om maar een paar euro per jaar. Niet iets om wakker van te liggen. Maar stel dat je op een gegeven moment €100.000 op de spaarrekening hebt staan, tegen 1,25% rente. Je saldo groeit dan netjes, maar wat je ermee kunt kopen hangt af van de inflatie. De tabel laat zien wat er overblijft.

Invloed van inflatie op €100.000 spaargeld bij een spaarrente van 1,25%

Na	Op papier	Koopkracht bij 2%	bij 3%	bij 4%
5 jaar	€106.408	€96.377	€91.789	€87.460
10 jaar	€113.227	€92.886	€84.252	€76.492
15 jaar	€120.483	€89.521	€77.333	€66.900
20 jaar	€128.204	€86.277	€70.983	€58.511

Lees de tabel van links naar rechts en de paradox staat er in cijfers. Op papier groeit je €100.000 in twintig jaar naar ruim €128.000. Maar bij 3% inflatie kun je daar nog maar €70.983 mee kopen, en bij 4% zelfs maar €58.511. Je saldo stijgt, je koopkracht daalt. Met zekerheid, alleen langzaam genoeg om het niet te voelen.

NB: de belasting op spaargeld is in deze tabel nog niet meegerekend. In Nederland betaal je boven een bepaald bedrag belasting over je spaargeld, ook als het door inflatie eigenlijk minder waard wordt. Je verliest dus koopkracht én betaalt daar belasting overheen. Wie veel spaart, houdt in werkelijkheid dus nog minder over dan hier staat.

Sparen kent meer risico’s dan alleen inflatie

Inflatie is het grootste risico van sparen, maar niet het enige. Twee andere verdienen aandacht.

Het faillissement van een bank. In Nederland zijn je tegoeden gedekt door het depositogarantiestelsel, tot €100.000 per persoon per bank. Staat er meer op één rekening, dan loop je over dat meerdere risico als de bank omvalt. Wie een groot spaarsaldo bij één bank aanhoudt, doet er goed aan dit in de gaten te houden. Spreiden over meerdere banken lost het op.

Valutarisico bij buitenlandse rekeningen. Sommige banken buiten de eurozone bieden hogere rentes, maar dan in een andere munt. Wat je wint aan rente, kun je verliezen aan een dalende wisselkoers.

Alles bij elkaar ziet het plaatje er zo uit.

Sparen in één oogopslag

Risico’s	• Faillissement van de bank boven €100.000 per persoon per bank • Valutarisico bij rekeningen buiten de eurozone
Voordelen	• Veilig en voorspelbaar • Direct beschikbaar • Ideaal voor je buffer (zes maanden tot drie jaar aan uitgaven)
Nadelen	• Op lange termijn verlies je (fors) aan koopkracht • Belasting over je spaargeld boven een bepaald bedrag

Dus: wel of niet sparen?

Betekent dit dat sparen zinloos is? Nee. Sparen heeft een duidelijke plek in je financiën. Je hebt geld nodig dat direct beschikbaar is: voor onverwachte uitgaven, voor een periode zonder inkomen, voor plannen die je binnen afzienbare tijd wilt uitvoeren. Voor dat deel is een spaarrekening precies goed. Het rendement is laag, maar je geld staat klaar en het schommelt niet.

De vuistregel is als volgt. Zet op je spaarrekening wat je de komende zes maanden tot drie jaar mogelijk nodig hebt. Dat is je buffer, en die hoort veilig en bereikbaar te zijn. Maar alles wat daarboven uitkomt, geld dat je jaren kunt missen, verliest op een spaarrekening elk jaar aan waarde. Dat deel kun je beter aan het werk zetten.

Een tip die direct geld oplevert: vergelijk

Een valkuil waar veel spaarders in lopen: hun geld jarenlang laten staan bij de bank waar ze een lage rente krijgen. Vaak de huisbank, uit gewoonte. Maar vergelijken loont, en meer dan je zou denken. Spaarrentes verschillen sterk, terwijl je geld bij de ene bank net zo veilig staat als bij de andere, allemaal binnen dezelfde Europese depositogarantie.

Neem een saldo van €50.000. Bij 1,25% rente krijg je €625 per jaar. Bij 2,25% is dat €1.125. Een verschil van €500 per jaar. En na tien jaar? Door rente op rente is het verschil dan opgelopen tot bijna €5.850. Wie niet vergelijkt, laat dat gewoon liggen.

Let daarbij wel op tijdelijke lokrentes. Een hoog percentage dat na drie maanden terugvalt naar iets bescheidens, levert over een heel jaar weinig op. Kijk dus vooral naar de rente die je structureel krijgt.

Waarom beleggers (meestal) wél beschermd zijn tegen inflatie

Beleggen brengt risico met zich mee, dat is waar. Koersen bewegen, en op korte termijn kun je soms veel verliezen. Maar waarom heb je als belegger minder last van inflatie? Daar zijn twee redenen voor.

In de eerste plaats mag je als belegger op de lange termijn meer rendement verwachten dan de paar procent die een spaarrekening geeft. Dat is geen cadeau, maar de vergoeding voor het risico dat je neemt en dat een spaarder niet accepteert. Alleen al dat verschil helpt je de inflatie voor te blijven.

Benieuwd wat een vaste maandelijkse inleg oplevert? Reken het door met de tool voor maandelijks beleggen.

Daarnaast bewegen beleggingen in aandelen van bedrijven van nature mee met de inflatie. Word alles duurder, dan verhogen bedrijven simpelweg de prijzen van hun producten en diensten. Dat moeten ze ook wel, want anders kunnen ze de gestegen lonen en inkoopkosten niet betalen en houden ze niets over. Die hogere prijzen betekenen hogere omzet, en uiteindelijk een hogere waarde van het bedrijf. Als aandeelhouder profiteer je daarvan mee.

Geen van deze mechanismen geeft een garantie, en in een slecht jaar kan de beurs hard dalen. Maar over een langere horizon werken ze in je voordeel, terwijl inflatie op een spaarrekening juist elk jaar tegen je in werkt. Zo word je als spaarder langzaam armer, terwijl je als belegger de inflatie voorblijft. Het grootste risico voor je vermogen is dan ook niet een beurs die beweegt. Het is een spaarrekening die te vol is.